Natuurwijn bestaat niet als hokje

Je kent het wel. In de wijnwinkel staat er een apart rekje. Op de kaart een apart kolommetje.
Natuurwijn, met soms nog een blaadje of een tekeningetje erbij, alsof het over een ander
product gaat dan de rest van de zaak.

Onze sommeliers krijgen daar lichte jeuk van. Terecht, want dat rekje klopt niet.

Eerst even dit: wat er in je glas kan, splitst in twee families. Wijn, en alles wat geen wijn is; alcoholvrije alternatieven, proxies, sparkling tea,...
Die tweede familie is een verhaal apart en krijgt hier later een eigen stuk.
Vandaag blijven we bij de wijn. En ook daar blijkt het geen rij hokjes te zijn, maar één lange lijn.

Twee assen
Elke wijnmaker zit ergens op twee assen. Niet in een categorie.

De wijngaard. Van conventioneel spuiten volgens schema, over doordacht spuiten enkel wanneer het moet, naar gecertificeerd biologisch, naar biodynamie, waar men met
composten, preparaten en de maankalender werkt.

De kelder. Van "ik stuur bij waar nodig" tot "ik doe zo weinig mogelijk en zie wel wat het wordt".

Die twee staan los van elkaar. Je hebt biodynamische domeinen die in de kelder stevig ingrijpen, en conventionele boeren die er nadien met hun handen af blijven.

Elke wijnmaker zit ergens op twee assen. Niet in een categorie.

Wat 'ingreep' eigenlijk betekent
Dat woord valt om de haverklap, maar zelden legt iemand uit wat er dan precies gebeurt.
Vier voorbeelden volstaan.

Gist. Je koopt een gekweekte gist die doet wat je verwacht, of je laat de wilde gisten die al op de druivenschil zitten hun gang gaan.
Het eerste geeft voorspelbaarheid, het tweedegeeft verrassingen, in beide richtingen.

Filteren en klaren. Helder in het glas, maar je haalt onvermijdelijk ook iets weg.

Corrigeren. Was het een nat jaar? Dan kan je suiker, zuur of tannine bijstellen. Legaal, courant, en zelden vermeld.

Sulfiet. Het bewaarmiddel. Hoeveel je gebruikt, en op welk moment, maakt een enorm verschil.

Sulfiet is trouwens niks nieuws. Wijnmakers branden al eeuwen zwavel uit om hun vaten proper te houden.
Het staat op elk etiket omdat het een allergeen is, niet omdat het verdacht is.

Het uiteinde van de lijn
Natuurwijn zit helemaal aan één kant van beide assen: zo weinig mogelijk toevoegen, zo weinig mogelijk wegnemen.

Enkel: er bestaat geen Europese definitie van. Biologische wijn is wél beschermd, met het Euroleaf-label.
Natuurwijn niet.
Wat er wel is, is een Frans label uit 2020, Vin Méthode Nature, en dat maakt de lijn meteen concreet: biologisch geteelde druiven, met de hand
geplukt, enkel de eigen gisten, geen ingrijpende technieken, en maximaal 30 milligram sulfiet per liter in de fles.

Ter vergelijking: dat is een derde tot een tiende van wat in gewone wijn mag.

Geen ladder
En hier komt het punt waar iedereen over struikelt: verder op die lijn betekent niet beter.
Langs de ene kant zitten er heel wat klassieke topdomeinen al ver op die as zonder dat er ooit een label op hun fles komt.
Ze werken al drie generaties zo en vinden er geen woord voor nodig.
Langs de andere kant: natuurwijn kan tegenvallen. Vaak ongefilterd en dus troebel, met een wilder aromaprofiel, en soms een zweem azijn of een geurtje dat richting stal gaat.
Voor de ene drinker is dat karakter, voor de andere een fout. Beide zijn geldig.

Die flessen zijn ook fragieler. Weinig sulfiet betekent weinig bescherming, dus een zomer in een warme wagen doet meer schade dan bij een klassieke fles.

En nog iets: bio betekent niet sulfietvrij. Ook bio- en biodynamische makers gebruiken sulfiet, gewoon minder.

Wat je op de fles ziet
Vier signalen, meer zijn er niet.

Het Euroleaf-logo, dat groene blaadje met de sterretjes, met daarbij een controlecode, in België meestal Certisys.
Het Demeter- of Biodyvin-logo voor biodynamie, dat automatisch ook aan de bio-eisen voldoet (omgekeerd geldt dat niet).
Het logo van Vin Méthode Nature. Of: helemaal geen certificaat, met ergens "vin nature" op het etiket.
In dat laatste geval vertrouw je op de wijnboer of op je wijnhandelaar.

En dan?
Dan stop je vanaf nu met vragen in welk hokje een fles thuishoort, en vraag je hoe de maker werkt.

Dat is ook wat onze sommeliers aan tafel doen. Niet omdat het ene beter is dan het andere, maar omdat het antwoord bijna altijd interessanter is dan het etiket.

Santé.